De Terug-Naar-Werk-voucher van het RIZIV moet langdurig zieken helpen om opnieuw aan de slag te gaan via gerichte begeleiding. Na een eerdere bijsturing van mij op 12 november 2025, waarbij de wachttijd binnenkort wordt verkort van één jaar naar zeven maanden (nl. de eerste dag volgend op zes maanden arbeidsongeschiktheid), blijkt nu dat er nog steeds 16 miljoen euro ongebruikt op het fonds staat.
Terug-Naar-werk voucher
De “Terug-Naar-werk voucher” kan vandaag gebruikt worden in twee situaties. Ten eerste voor langdurig zieken: werknemers die minstens één jaar arbeidsongeschikt zijn, met of zonder lopende arbeidsovereenkomst. Ten tweede bij medische overmacht. Wanneer iemand minstens zes maanden ziek is, kan een procedure worden opgestart waarbij de arbeidsarts beoordeelt of terugkeer naar de eigen functie nog mogelijk is. Is dat medisch uitgesloten, dan wordt medische overmacht vastgesteld. Pas als werkgever of werknemer die medische overmacht effectief inroepen, wordt de arbeidsovereenkomst beëindigd – zonder opzegtermijn of -vergoeding. Roept de werkgever de medische overmacht in, dan moet hij 1.800 euro storten in het Terug-Naar-Werkfonds. Met dat bedrag kan de werknemer via een voucher gespecialiseerde begeleiding volgen richting een nieuwe job. Dit kan bijvoorbeeld gaan om sollicitatiebegeleiding, hulp bij administratie, jobmatching, heroriëntatie of het versterken van veerkracht. Het idee achter dit systeem is goed. Wie door medische redenen zijn job verliest of langdurig uitvalt, moet snel en gericht ondersteund worden om opnieuw perspectief te krijgen. Maar we zien in de praktijk dat het systeem toch heel wat gebreken vertoont, waarvoor ik graag oplossingen op tafel leg.
Wie in aanmerking komt voor de voucher, zal eerst op zoek moeten gaan naar een erkende dienstverlener waarbij men de gewenste begeleiding wenst te volgen. Vervolgens moet men een aanvraagformulier indienen waarop, naast enkele persoonlijke gegevens, de gekozen dienstverlener moet worden vermeld. Indien gekend, moet ook de start- en einddatum van de begeleiding opgegeven worden. Als de aanvraag volledig is en het fonds over voldoende financiële middelen beschikt, wordt de aanvraag door het RIZIV binnen de 45 dagen behandeld. Als de voucher wordt toegekend, is deze 6 maanden geldig.
De doelstelling van het Terug Naar Werk fonds is nobel, mensen terug re-integreren op de arbeidsmarkt. Maar blijkbaar is deze maatregel voorlopig nog geen succes, dat blijkt uit de cijfers die ik opvroeg bij minister Frank Vandenbroucke. Daaruit blijkt dat tussen april 2024 en november 2025 een totaal van 281 vouchers werden goedgekeurd, waarvan er 47 gebruikt werden. Dat komt omdat het systeem van de cheques te veel gebreken vertoont, die ik al meermaals aankaartte in het parlement.
Hoewel Vandenbroucke destijds hoopte jaarlijks een paar tienduizend mensen te bereiken, viel het initiatief op een koude steen. Het voorbije jaar (van 1 april tot 16 maart) werden 924 vouchers aangevraagd, waarvan er op dat moment 188 effectief zijn gebruikt. Dat blijkt uit recentere cijfers die De Morgen opvroeg bij het Riziv. Dat aantal is nog altijd veel te laag. We mogen niet vergeten dat het doel was om een paar tienduizend mensen per jaar te bereiken. Daar zitten we nog héél ver vanaf.
Herval afgestraft
Eén van de gebreken zijn de wachttijden om zo’n voucher te kunnen ontvangen. Vandaag heeft het RIZIV tot 45 dagen om te beslissen over een aanvraag. Dat is veel te lang. Wie na maanden ziekte opnieuw perspectief ziet, wil snel schakelen. Dan is anderhalve maand wachten op een beslissing bijzonder frustrerend. We moeten die doorlooptijd drastisch inkorten zodat mensen meteen kunnen starten met begeleiding.
Daarnaast is de aanvraagprocedure veel te complex. Voor heel wat mensen vormt dat een extra drempel. Ook de geldigheidsduur van zes maanden zorgt voor problemen. Deze termijn loopt gewoon door wanneer iemand tijdens het traject hervalt. Dat is niet logisch. We willen mensen die ziek zijn en terug aan de slag willen maximaal ondersteunen, niet sanctioneren voor omstandigheden waar ze absoluut geen vat op hebben.
Ten derde is er ook geen flexibele mogelijkheid om van dienstverlener te wisselen. Stel dat er na een of twee sessies geen klik blijkt te zijn, is de mogelijkheid om het resterende budget van de voucher in te zetten bij een andere dienstverlener niet voorzien. Het is echter niet de bedoeling dat er meermaals van dienstverlener gewisseld wordt, anders wordt het moeilijk om nog een kwaliteitsvol begeleidingstraject te doorlopen. Maar eenmalig op een eenvoudige manier wisselen van dienstverlener zou mogelijk moeten zijn.
Het RIZIV plant een evaluatie van de aanvraagprocedure. Ik vraag dat die evaluatie breder gaat en het volledige systeem onder de loep neemt, inclusief de resultaten van de gevolgde begeleidingstrajecten. Als we willen dat langdurig zieken duurzaam re-integreren, moeten we zorgen dat de vouchers beter gebruikt worden en dat is nu niet het geval. Want uit cijfers die ik opvroeg blijkt dat er intussen 16 miljoen euro in het fonds zit. Daarnaast moeten we ook zorgen dat die middelen effectief ook resultaten boeken op het terrein en mensen helpen om terug aan het werk te gaan. Er moet bijvoorbeeld gekeken worden naar hoeveel vouchers worden aangevraagd, maar ook naar wat ze concreet opleveren. Elke euro die vandaag ongebruikt blijft, en dat zijn er intussen helaas reeds 16 miljoen, is een gemiste kans voor iemand die opnieuw perspectief zoekt. Dat moet echt beter.
Lees hier het artikel in De Morgen.
Lees hier mijn schriftelijke vraag aan Frank Vandenbroucke van 08/10/2025.
Lees hier mijn mondelinge vraag aan Frank Vandenbroucke van 12/11/2025.
Lees hier mijn tussenkomst bij de bespreking van de Beleidsnota Sociale Zaken op 26/02/2026.
