Ons land telt vandaag 526.000 mensen die langdurig ziek zijn, mensen die langer dan een jaar thuiszitten. Het zijn allemaal mensen die thuis zitten en dat kost de ziekteverzekering enorm veel geld.
Het probleem is ons allen goed bekend. De voorbije jaren is er hard ingezet op de re-integratie van langdurig zieken. Dat is op zich positief, maar we moeten toegeven dat het niet van een leien dakje loopt. Heel wat re-integratietrajecten lopen vast of komen zelfs niet van de grond, zoals we vandaag in de krant kunnen lezen. We proberen mensen uit het water te vissen die er al in liggen, terwijl we er beter voor zouden zorgen dat zij niet in het water worden gegooid. We moeten proberen ze aan boord te houden.
Daarom zeggen wij met cd&v: laten we die logica eens omdraaien. In de plaats van te wachten tot iemand volledig uitvalt om die daarna te proberen opvissen, moeten we ervoor zorgen dat iedereen kan blijven werken volgens zijn eigen mogelijkheden.
Daarom stellen wij de arbeidsparticipatietoeslag voor. We moeten niet eerst mensen volledig thuis zetten met een ziekte-uitkering om ze vervolgens met veel moeite proberen te re-integreren. Neen, we voorzien in een compensatie voor wie ondanks ziekte de moeite doet om toch aan de slag te blijven, volgens een aangepast werkregime met een vermindering van de arbeidstijd met maximum 40 %. Zo krijgt men een toeslag om het loonverlies gedeeltelijk te compenseren. Op die manier zorgen we ervoor dat werken altijd loont en vermijden we een volledige uitval en houden we mensen aan boord. Wij hebben dit voorstel met cd&v al in een resolutie gegoten.
Werknemers die door ziekte of medische klachten dreigen uit te vallen, moeten de mogelijkheid krijgen om tijdelijk minder te werken zonder meteen volledig uit de arbeidsmarkt te verdwijnen. Dit wil ik mogelijk maken met de arbeidsparticipatietoeslag (APT). Het proefproject met de APT zal op 1 januari 2027 van start gaan. Het wettelijk kader daarvoor wordt na het zomerreces aan de Kamer voorgelegd.
Vier op de tien Belgische ondernemingen slaagt er niet in om de wetgeving rond de re-integratie van langdurig zieken om te zetten in de praktijk. Ze geven aan dat aangepast werk voorzien in hun organisatie zo goed als onmogelijk is. Dat blijkt uit het verzuimonderzoek van welzijns- en preventiedienst Mensura. Slechts twaalf procent van de bedrijven kan een volwaardig ‘collectief re-integratiebeleid’ voorleggen.
Van werknemers die minder dan een jaar ziek zijn, maakt maar een tiende gebruik van de optie om deeltijds weer te gaan werken. Nochtans ligt daar de sleutel om niet langdurig uit te vallen.