Ik was samen met collega-parlementslid Leentje Grillaert uitgenodigd op de studiedag "Plusouderschap en co-ouderschap in een Belgische en Europese context" in het Europees Parlement te Brussel. Waar ik het had over het steeds groter wordend aantal ouders dat het moeilijk heeft om "alle balletjes in de lucht te houden", zoals dat dan heet.
Bij nieuw samengestelde gezinnen is de uitdaging om die balletjes in de lucht te houden, vaak nog groter. Met ons voorstel van het Familiekrediet willen wij hier verandering in brengen. Maar wat houdt dat Familiekrediet nu precies in?
Het Familiekrediet bundelt de huidige moederschapsrust, het huidige geboorteverlof, het huidige ouderschapsverlof en het huidige tijdskrediet met motief zorg voor een kind. Bij de geboorte of adoptie krijgt elk kind een rugzakje met 24 maanden verlofrechten, ongeacht het statuut van de ouders (werknemers, zelfstandigen, ambtenaren). Deze 24 maanden bestaan uit drie delen: het geboortekrediet, het ouderschapsverlof en het aanvullend verlof.
Het geboortekrediet bedraagt 24 weken en kan opgenomen worden binnen de drie jaar na de geboorte of adoptie. Er wordt voorzien in een genderbonus van 6 extra weken om ouders te stimuleren de zorg voor hun kind te verdelen. Dit geboortekrediet kan ook opgenomen worden door plusouders indien er toestemming is van beide ouders of van één ouder indien de andere ouder buiten beeld is of uit zijn ouderlijk gezag is ontzet. Ook de uitkering van het geboortekrediet wordt verhoogd.
Het ouderschapsverlof bestaat uit 8 maanden per kind (en 10 voor een kind met een handicap) en kan opgenomen worden tot het kind 18 jaar (21 jaar bij een handicap) is. Elke ouder kan 4 maanden opnemen. Ook hier wordt de uitkering verhoogd. De Europese regelgeving laat echter niet toe dat dit verlof wordt overgedragen, waardoor het voor plusouders niet mogelijk is om dit op te nemen. Op Europees niveau zou hier dus werk van moeten gemaakt worden.
Het aanvullend verlof bedraagt 10 maanden per kind en kan opgenomen worden tot het kind 18 jaar (21 jaar bij een handicap) is. Het verlof kan opgenomen worden door ouders, adoptieouders, maar ook door plusouders, pleegouders, voogden en grootouders.
Voor de drie delen van het familiekrediet voorzien we flexibele opnamemodaliteiten: voltijds, halftijds, per 1/5 en per 1/10 waarbij de periodes bij deeltijdse opname telkens proportioneel verlengd worden. De invoering van 1/10 ouderschapsverlof heeft intussen bewezen dat dit leidt tot meer opnames door vaders. Dit draagt dus bij tot een meer gelijke verdeling van de zorgtaken binnen het gezin, wat we ook verder willen aanmoedigen.
Verder is het ook zo dat alleenstaande ouders toegang krijgen tot het volledige rugzakje: ze kunnen een deel van het geboorteverlof en aanvullend verlof overdragen aan grootouders of plusouders. Tot slot wordt bij een scheiding de verdeling van het familiekrediet bepaald via een gerechtelijke beslissing of een onderling akkoord tussen de ouders zodat dat de verlofrechten van beide ouders duidelijk worden vastgelegd, rekening houdend met het belang van het kind en de praktische haalbaarheid van de verlofopname.
Het invoeren van een familiekrediet is voorzien in het Regeerakkoord. Op dit moment zijn de sociale partners aan de slag om de krijtlijnen uit te werken. Met ons voorstel van resolutie hebben wij alvast enkele belangrijke principes vooropgesteld waarvan we hopen dat ze ook door de sociale partners worden opgepikt.
