Volgens een recente studie van de Onafhankelijke Ziekenfondsen is het aantal zelfstandigen dat uitvalt door ziekte de afgelopen 6 jaar met 50% toegenomen. Ik stelde dan ook enkele oplossingen voor aan minister van Zelfstandigen Eléonore Simonet.
Naar aanleiding van deze studie van de Onafhankelijke Ziekenfondsen konden we zowel in De Morgen als op VRT NWS enkele moedige getuigenissen van zelfstandigen lezen die ondanks ziekte toch bleven doorwerken. Vaak uit liefde voor hun zaak, maar ook omdat je als zelfstandige nu eenmaal minder beroep op anderen kan doen (veel zelfstandigen hebben geen personeel). Hoewel die reflex om toch "even door te bijten" begrijpelijk is, wreekt die denkwijze zich achteraf. Mensen worden immers hierdoor nog zieker en vallen soms volledig uit voor een langere periode. Daarom moet het preventieve aspect versterkt worden. Door bv. ergonomisch advies te geven aan iemand met rugpijn voordat die persoon uitvalt met een hernia. Ook moet er gekeken worden naar de invoering van proportionele uitkeringen voor zelfstandigen. Zelfstandigen krijgen momenteel een forfaitair bedrag waarbij louter rekening wordt gehouden met de gezinssituatie. Iets wat voor veel zelfstandigen een drempel kan zijn om even het werk te pauzeren tot ze weer beter zijn.
Werknemers die door ziekte of medische klachten dreigen uit te vallen, moeten de mogelijkheid krijgen om tijdelijk minder te werken zonder meteen volledig uit de arbeidsmarkt te verdwijnen. Dit wil ik mogelijk maken met de arbeidsparticipatietoeslag (APT). Het proefproject met de APT zal op 1 januari 2027 van start gaan. Het wettelijk kader daarvoor wordt na het zomerreces aan de Kamer voorgelegd.
Vier op de tien Belgische ondernemingen slaagt er niet in om de wetgeving rond de re-integratie van langdurig zieken om te zetten in de praktijk. Ze geven aan dat aangepast werk voorzien in hun organisatie zo goed als onmogelijk is. Dat blijkt uit het verzuimonderzoek van welzijns- en preventiedienst Mensura. Slechts twaalf procent van de bedrijven kan een volwaardig ‘collectief re-integratiebeleid’ voorleggen.
Van werknemers die minder dan een jaar ziek zijn, maakt maar een tiende gebruik van de optie om deeltijds weer te gaan werken. Nochtans ligt daar de sleutel om niet langdurig uit te vallen.