De afstand tot werk is vaak zo groot bij langdurig zieken dat hen op een succesvolle manier terug aan het werk krijgen, vaak erg moeilijk is. Ik vraag daarom ook de invoering van een toeslag voor wie bij ziekte aan het werk wilt blijven op zijn eigen ritme en volgens zijn eigen mogelijkheden. Op die manier kunnen we vermijden dat mensen helemaal uitvallen en dan de lange weg naar voltijds werk moeten volgen.
Ons land kent een recordaantal langdurig zieken, met een steeds hogere kost voor het RIZIV. Het aantal langdurig zieken in België blijft al jaren toenemen. Meer dan 526.000 mensen in ons land zijn langer dan een jaar ziek thuis, goed voor meer dan 9 miljard euro aan uitkeringen. Tegen 2029 dreigt dat bedrag zelfs op te lopen tot 13 miljard euro.
Een deel van de oplossing ligt in re-integratie na uitval, zowel als in strenger zijn voor mensen die onterecht in een ziekte-uitkering blijven hangen. Daarnaast moet er meer aandacht besteed worden aan het voorkomen van langdurige uitval. Ik vraag daarom de invoering van een Arbeidsparticipatietoeslag (APT) voor wie na een ziektediagnose aan het werk wilt blijven op zijn eigen ritme en volgens zijn eigen mogelijkheden. Dit systeem zorgt er voor dat je niet langer eerst volledig langdurig uitvalt om daarna de soms moeilijke uitdaging naar werkhervatting aan te gaan, maar wel mensen ondersteunt als ze verder kunnen werken. We moeten mensen aan boord houden in plaats van ze uit het water te vissen. Er wordt in het debat van vandaag te veel achter de feiten aangehold: de afstand tot werk is vaak zo groot bij langdurig zieken dat hen op een succesvolle manier terug aan het werk krijgen, vaak erg moeilijk is. Daarom moeten we de logica omdraaien en kijken hoe we uitval kunnen vermijden. De context van vandaag vraagt durf. We moeten durven het roer volledig om te gooien: van een passieve uitkeringslogica naar een actief en mensgericht model dat inzet op preventie, participatie en werk op maat.
Praktisch
Ik wil het systeem van arbeidsongeschiktheid grondig hervormen. Vandaag is het zo dat iemand eerst volledig moet uitvallen om recht te hebben op een uitkering. Dus ook al zou je nog perfect fysiek in staat zijn om een 4/5e te blijven werken, het huidige systeem maakt dat onaantrekkelijk. Wie in de eerste weken van het gewaarborgd loon deeltijds wil werken, wordt financieel afgestraft ten opzichte van wie gewoon voltijds thuisblijft. Die redenering zet vanzelf de deur open naar langdurige inactiviteit en vervreemding van het werk. Dat is niet logisch. Het is daarom dat haar partij nu wil afstappen van die logica en de redenering wil omdraaien: maak het aantrekkelijker om aan het werk te blijven voor wie dat wil.
Concreet kunnen werknemers die specifieke gezondheidsproblemen hebben en daardoor tijdelijk minder kunnen werken, maar nog niet volledig arbeidsongeschikt zijn, een extra toelage (APT) krijgen om gedeeltelijk aan het werk te blijven. De APT geldt in eerste instantie voor werknemers met fysieke aandoeningen zoals bijvoorbeeld musculoskeletale of neurodegeneratieve aandoeningen die door een tijdelijke vermindering van hun arbeidsduur een volledige uitval van werk kunnen vermijden. De aanpassing van het arbeidsregime gebeurt op voorstel van de arbeidsarts of behandelende arts (of in overleg met elkaar). De tijdelijke arbeidsduurvermindering mag maximaal 40% bedragen. “Bij een gewone werkhervatting wordt een uitkering afgebouwd en aangevuld met loon. Bij de APT doen we het omgekeerde: we vertrekken vanuit de logica van de gewerkte uren en vullen dan aan met de toeslag (APT). Zo zorgen we voor drie zaken tegelijk: ten eerste is het loonverlies minimaal, ten tweede zal werken altijd meer lonen dan niet werken, en ten derde laten we mensen niet verzeilen in langdurige inactiviteit.”
Een aantal concrete voorbeelden:
Ik roep in mijn resolutie de regering op om het systeem eerst te testen via een tweejarig pilootproject. Na de proefperiode moet het project geëvalueerd worden en eventueel uitgebreid naar zelfstandigen en ambtenaren. We leggen nu als partij een concreet uitgewerkt voorstel op tafel waar de regering mee verder kan.
Lees hier het artikel over de APT in Het Nieuwsblad.
Ik heb een wetsvoorstel ingediend om het rouwverlof voor ouders die een kind verliezen flink uit te breiden. Eerder stond ik al aan de wieg van de verlenging van drie naar tien dagen, ik wil dat aantal nu verdubbelen naar twintig dagen. Mijn voorstel mikt op een gelijkschakeling voor alle statuten en betere bescherming bij stilgeboortes.
De wereld veranderen begint bij een kind. Geef jongeren een innerlijk kompas mee, leer ze patronen herkennen die leiden tot haat, geweld, genocide. Het zijn de woorden van prof. Dirk Roodzant tijdens de herdenkingsplechtigheid in de Kamer ter nagedachtenis van de slachtoffers van genocide. Die woorden blijven me bij, omdat het voorkomen van nieuwe massamoorden en het aandacht hebben voor genocides die vandaag plaatsvinden minstens even belangrijk is als het herdenken van genocides uit het verleden.
Er zijn in ons land veel minder mensen met een handicap aan het werk dan in onze buurlanden. De gemiddelde tewerkstellingsgraad van personen met een handicap in België bedroeg vorig jaar 45 procent. Ik heb een resolutie ingediend met concrete voorstellen om drempels weg te werken.