Het verouderde systeem van ziektepensioen voor ambtenaren verdwijnt definitief. Ik kaart dit probleem al sinds oktober 2022 aan, diende hierover een resolutie in en zorgde er met cd&v voor dat de volledige afschaffing van het ziektepensioen ook in het regeerakkoord kwam. Ik ben dan ook tevreden dat de instroom van ambtenaren in het ziektepensioen gestopt wordt, maar het werk is nog niet af.
Ouderwets
Het ziektepensioen, ingevoerd in 1844, duwde jarenlang duizenden ambtenaren definitief uit de arbeidsmarkt. In 2021 alleen al werden 2.916 ambtenaren op ziektepensioen geplaatst. Vaak ging het om mensen tussen 51 en 60 jaar, maar ook jongere profielen werden getroffen: in 12% van de gevallen zelfs mensen onder de 50, soms amper 30 jaar oud. Dat zijn mensen met talent, ervaring en goesting om te werken. Een 30-jarige juf Plastische Opvoeding met een latexallergie werd bijvoorbeeld verplicht op ziektepensioen gezet, hoewel ze zelf graag een andere job in het onderwijs wilde opnemen. Dat is niet alleen een persoonlijk drama, maar ook een verlies voor onze samenleving. Terwijl velen met de juiste ondersteuning - zoals aangepast werk en gedeeltelijke werkhervatting - opnieuw aan de slag kunnen. Ik haal al lange tijd aan dat het ziektepensioen heel gedateerd is. Dat het nu wordt afgeschaft, is een zeer goede zaak.
Ziektepensioen behoort binnenkort tot verleden tijd
Vorige legislatuur werd daarom beslist om het definitief ziektepensioen om te vormen tot een tijdelijk statuut. Maar dit ging voor cd&v niet ver genoeg. Daarom drong cd&v er in het regeerakkoord op aan om het ziektepensioen volledig af te schaffen. Dit zal nu ook gebeuren. In commissie wordt een wetsontwerp besproken om ambtenaren ook te laten aansluiten bij de ziekte en -invaliditeitsverzekering. Mijn
resolutie werd daaraan gekoppeld. Indien dat wetsontwerp binnenkort wordt goedgekeurd, zal de afschaffing van het ziektepensioen vanaf 1 juni 2026 een feit zijn. “Deze hervorming is meer dan een technische aanpassing. Het is een maatschappelijk signaal dat ook zieke ambtenaren ertoe doen en dat we hun talent nodig hebben.
Cijfers tonen urgentie
De nood aan hervorming is groot. Recente cijfers tonen aan dat het systeem nog altijd zwaar doorweegt: 86.911 ambtenaren zaten begin 2025 in definitief ziektepensioen, met een kostprijs van 2,5 miljard euro per jaar. In 2025 stroomden nog 1.643 mensen in het systeem, waaronder ook jonge ambtenaren. Begin 2025 waren er nog 234 mensen in tijdelijk ziektepensioen, goed voor meer dan 6 miljoen euro per jaar. Elk jaar komen er nieuwe gevallen bij, ook onder dertigers en veertigers. Te veel mensen worden vandaag in de inactiviteit geduwd, terwijl ze nog kunnen en willen werken. Dat is slecht voor henzelf, voor de arbeidsmarkt én voor de betaalbaarheid van onze sociale zekerheid.
Werk is nog niet af: focus op re-integratie
cd&v benadrukt dat de hervorming een belangrijke stap is, maar geen eindpunt. Zonder een sterk re-integratiebeleid dreigt de kost simpelweg te verschuiven naar de ziekteverzekering. Het werk is nog niet af. We moeten vermijden dat dit een verschuiving wordt van pensioenkosten naar gezondheidszorg. Re-integratie moet centraal staan. Ik pleit daarom voor sterkere terug-naar-werktrajecten, meer mogelijkheden voor aangepast werk, mobiliteit tussen de publieke en privésector, toegang tot instrumenten zoals de Terug Naar Werk-voucher en verdere responsabilisering van diensthoofden en leidend ambtenaren.
We moeten stoppen met het definitief en onherroepelijk aan de kant zetten van zieke ambtenaren. Het kan namelijk zijn dat je ziek bent, dat je maanden of zelf jaren niet in staat bent om te werken. Sommige mensen, zullen misschien nooit meer aan de slag kunnen, dat is vandaag ook zo bij werknemers met een ernstige aandoening. Maar net als bij deze groep moet je toch ook bij zieke ambtenaren volop inzetten op re-integratie en mensen een kans geven om terug te gaan werken. De meesten willen ook niet liever. Heel wat mensen kunnen toch aan de slag eens ze beter zijn. Soms geleidelijk via progressieve werkhervatting, soms een tijdje of definitief met aangepast werk, soms via een andere job. Dat is alleszins logischer dan mensen definitief af te schrijven met het risico om zelfs in de armoede terecht te komen.
Lees
hier mijn tussenkomst.
Lees
hier het artikel in HLN.
Lees
hier het artikel in De Tijd.
Lees
hier het artikel in GVA.
