Vanaf 2026 treedt in België een belangrijke hervorming in werking: de werkloosheidsuitkering wordt beperkt tot een maximale duur van twee jaar. Deze maatregel, bedoeld om langdurige werkloosheid terug te dringen en mensen sneller te activeren, heeft echter ook ingrijpende sociale gevolgen. Naar schatting zullen 184.000 mensen op termijn hun uitkering verliezen. De federale regering verwacht dat ongeveer een derde van hen zich zal wenden tot het OCMW voor een leefloon.
De verhoogde instroom bij OCMW's zal de druk op het budget van lokale besturen verhogen. Gelukkig gaan OCMW's daarvoor extra geld krijgen. Voor lokale besturen betekent dit wel nog altijd een stevige uitdaging: er zal meer druk zijn op het leefloonbudget en er zal ook extra personeel nodig zijn om alle aanvragen te behandelen.
Vandaar dat ik samen met Nathalie Muylle en Robrecht Bothuyne een online dialoogmoment organiseerde met cd&v-mandatarissen uit heel Vlaanderen. We wilden hen niet alleen informeren, maar vooral ook luisteren naar hun bezorgdheden en vragen.
Dit is wat er binnen de regering is beslist:
Werknemers die door ziekte of medische klachten dreigen uit te vallen, moeten de mogelijkheid krijgen om tijdelijk minder te werken zonder meteen volledig uit de arbeidsmarkt te verdwijnen. Dit wil ik mogelijk maken met de arbeidsparticipatietoeslag (APT). Het proefproject met de APT zal op 1 januari 2027 van start gaan. Het wettelijk kader daarvoor wordt na het zomerreces aan de Kamer voorgelegd.
Vier op de tien Belgische ondernemingen slaagt er niet in om de wetgeving rond de re-integratie van langdurig zieken om te zetten in de praktijk. Ze geven aan dat aangepast werk voorzien in hun organisatie zo goed als onmogelijk is. Dat blijkt uit het verzuimonderzoek van welzijns- en preventiedienst Mensura. Slechts twaalf procent van de bedrijven kan een volwaardig ‘collectief re-integratiebeleid’ voorleggen.
Van werknemers die minder dan een jaar ziek zijn, maakt maar een tiende gebruik van de optie om deeltijds weer te gaan werken. Nochtans ligt daar de sleutel om niet langdurig uit te vallen.