Deze week vernamen we dat er in 2020 een steekproef is geweest van het RIZIV waarbij werd vastgesteld dat heel wat mensen onterecht een ziekteuitkering ontvingen. De Kamercommissie Sociale Zaken heeft nu beslist hoorzittingen te organiseren over het rapport van de Dienst voor Geneeskundige Evaluatie en Controle (DGEC) over langdurige arbeidsongeschiktheid. Tijdens het actualiteitsdebat drong ik er al op aan om alle actoren te horen, zowel het RIZIV als de mutualiteiten, om duidelijkheid te krijgen over zowel het rapport uit 2020 als over de huidige stand van zaken.
Er was al een eerste rapport dat we eind vorig jaar hebben besproken. Dat was een rapport van 2024 van het RIZIV, waarin een steekproef werd gedaan. Daaruit bleek dat ongeveer een kwart van de mensen eigenlijk zou kunnen werken en een ander kwart na een bepaalde periode. Uit die vorige steekproef bleek dat de interpretatie van de term arbeidsongeschiktheid verschilt naargelang de steekproef wordt uitgevoerd door het RIZIV dan wel door de mutualiteiten. Ik heb voorgesteld om de definities op elkaar af te stemmen en de doelgroepen met elkaar te vergelijken, zodat we geen appelen met peren vergelijken.
Gisteren dook plots een ander rapport op, een veel ouder rapport van 2020. Daaruit bleek ook dat meer dan de helft van de mensen die gecontroleerd werden door het RIZIV, zouden kunnen werken. Hoewel er vragen gesteld kunnen worden bij de manier waarop dit onderzoek gevoerd werd, toont dit aan dat we er nog lang niet zijn als het aankomt op de begeleiding van langdurig zieken.
Vandaag zitten we al met 585.000 langdurig zieken. Dat cijfer moet omlaag. Dat is ook de betrachting van deze regering. Iedereen moet zijn verantwoordelijkheid nemen: de zieke zelf, maar ook de werkgever, de artsen en de ziekenfondsen. Alleen zo krijgen we dat cijfer naar beneden en kunnen we tot een werkzaamheidsgraad van 80% komen en onze begrotingen op orde krijgen. Maar volgens de rapporten die we gezien hebben, is er helaas nog een lange weg te gaan.
Lees hier het verslag van het actualiteitsdebat over het RIZIV-rapport over de langdurig zieken.
Werknemers die door ziekte of medische klachten dreigen uit te vallen, moeten de mogelijkheid krijgen om tijdelijk minder te werken zonder meteen volledig uit de arbeidsmarkt te verdwijnen. Dit wil ik mogelijk maken met de arbeidsparticipatietoeslag (APT). Het proefproject met de APT zal op 1 januari 2027 van start gaan. Het wettelijk kader daarvoor wordt na het zomerreces aan de Kamer voorgelegd.
Vier op de tien Belgische ondernemingen slaagt er niet in om de wetgeving rond de re-integratie van langdurig zieken om te zetten in de praktijk. Ze geven aan dat aangepast werk voorzien in hun organisatie zo goed als onmogelijk is. Dat blijkt uit het verzuimonderzoek van welzijns- en preventiedienst Mensura. Slechts twaalf procent van de bedrijven kan een volwaardig ‘collectief re-integratiebeleid’ voorleggen.
Van werknemers die minder dan een jaar ziek zijn, maakt maar een tiende gebruik van de optie om deeltijds weer te gaan werken. Nochtans ligt daar de sleutel om niet langdurig uit te vallen.