Brussel, 11 november 2026 – In het Terug-Naar-Werkfonds zit ondertussen maar liefst 26 miljoen euro ongebruikt. Dat blijkt uit cijfers die cd&v-Kamerlid Nahima Lanjri opvroeg bij minister van Volksgezondheid Frank Vandenbroucke. Het fonds moet langdurig zieken via loopbaanbegeleiding helpen om opnieuw aan de slag te gaan. Maar op meer dan twee jaar tijd werd amper 4% van het beschikbare budget gebruikt. Tegelijk werd in diezelfde periode bij bijna 15.000 mensen door de werkgever medische overmacht ingeroepen: een groep die dus wel een beroep kan doen op het systeem om vlot een nieuwe job te vinden. Voor Lanjri is het duidelijk: er zijn te veel drempels en te weinig mensen vinden de weg naar de begeleiding. “In de huidige budgettaire context moeten de beschikbare middelen beter ingezet worden om mensen te begeleiden naar werk”, vindt Lanjri.
De “Terug-Naar-werk voucher” kan vandaag gebruikt worden in twee situaties. Ten eerste voor langdurig zieken: werknemers die minstens één jaar arbeidsongeschikt zijn, met of zonder lopende arbeidsovereenkomst. Ten tweede bij medische overmacht. Wanneer iemand minstens zes maanden ziek is, kan een procedure worden opgestart waarbij de preventieadviseur-arbeidsarts beoordeelt of terugkeer naar de eigen functie nog mogelijk is. Is dat medisch uitgesloten, dan wordt de definitieve ongeschiktheid vastgesteld. Pas als werkgever of werknemer die definitieve ongeschiktheid effectief inroepen, wordt de arbeidsovereenkomst beëindigd wegens medische overmacht – zonder opzegtermijn of -vergoeding. Roept de werkgever de medische overmacht in, dan moet hij 1.800 euro storten in het Terug-Naar-Werkfonds. Met dat bedrag kan de werknemer via een voucher gespecialiseerde begeleiding volgen richting een nieuwe job. Dit kan bijvoorbeeld gaan om sollicitatiebegeleiding, hulp bij administratie, jobmatching, heroriëntatie of het versterken van veerkracht. “Het idee achter dit systeem is goed,” zegt Lanjri. “Wie door medische redenen zijn job verliest of langdurig uitvalt, moet snel en gericht ondersteund worden om opnieuw perspectief te krijgen. Maar we zien in de praktijk dat het systeem toch heel wat gebreken vertoont, waarvoor mijn partij graag oplossingen op tafel legt.”
De cijfers tonen aan dat er nog heel wat vouchers, en dus ook middelen, onbenut blijven. Slechts 1 miljoen euro van de oorspronkelijk 27 miljoen euro in het fonds werd gebruikt om mensen terug aan het werk te helpen. Het gaat om 493 vouchers die effectief gebruikt zijn, 705 vouchers die nu lopen en 78 vouchers die werden toegekend, maar uiteindelijk niet werden gebruikt. Met de resterende 26 miljoen zouden maar liefst meer dan 14.000 vouchers toegekend kunnen worden. Volgens Lanjri tonen de cijfers dat het systeem dringend aan herziening toe is: “Het is duidelijk dat de huidige aanpak niet werkt. In april zat er nog 18 miljoen euro ongebruikt in het fonds. Einde oktober was dat al opgelopen tot 26 miljoen euro. Op amper enkele maanden tijd is dat bedrag dus fors gestegen. Dat terwijl het aantal langdurig zieken recordhoogtes bereikt. Nu nog hardnekkig beweren dat het systeem wel functioneert, zou het zonlicht ontkennen zijn”, zegt Lanjri. De Terug-Naar-Werk-voucher van het RIZIV geeft langdurig zieken de mogelijkheid om begeleiding te volgen bij een erkende loopbaanbegeleider. Maar de weg naar die voucher is vandaag nog te moeilijk. Zo kan het RIZIV tot 45 dagen nodig hebben om een aanvraag goed te keuren. Ook de aanvraagprocedure is volgens Lanjri te complex. Bovendien is de voucher maar zes maanden geldig. Wie tijdens het begeleidingstraject opnieuw ziek wordt, verliest intussen gewoon kostbare tijd. “We mogen niet vergeten dat het doel was om een paar tienduizend mensen per jaar te bereiken. Daar zitten we nog héél ver vanaf. We zouden met het huidige budget nog ruim 14.000 mensen kunnen helpen, maar we laten hen nu in de kou staan. Als deze mensen wél de gepaste begeleiding zouden krijgen en zo doorstromen naar werk, dan bespaar je ook op de uitkeringen én zorg je voor meer inkomsten, want werkenden betalen belasting en sociale bijdragen”, aldus Lanjri.
Lanjri (cd&v) dringt daarom al langer aan op een reeks concrete aanpassingen. Zo moet de wachttijd om een voucher aan te vragen korter. Daarnaast moeten mensen sneller duidelijkheid krijgen over hun aanvraag en moet de procedure eenvoudiger. Ook de terug-naar-werk-coördinatoren van de ziekenfondsen kunnen een grotere rol spelen. Door mensen actief te informeren en mee te nemen in het traject, kunnen ze ervoor zorgen dat meer langdurig zieken de weg naar de voucher vinden. “Wie na maanden ziekte opnieuw perspectief ziet om aan het werk te gaan, moet die kans ook kunnen grijpen zonder op moeilijkheden te botsen. Tot anderhalve maand moeten wachten op een beslissing of vastlopen in een ingewikkelde aanvraagprocedure, dat zou niet mogen. En als je tijdens je traject opnieuw ziek wordt, mag je begeleidingstijd niet zomaar blijven wegtikken. Mensen die opnieuw willen werken, moeten we daarin ondersteunen en niet ontmoedigen. Het is hoog tijd dat de minister onze aanbevelingen omzet in concrete verbeteringen. Wie opnieuw aan de slag wil, moet daar ook alle kansen toe krijgen”, aldus Lanjri (cd&v).
Deze week wordt een wetsontwerp met daarin een indexering van het bedrag van de voucher goedgekeurd. Tevens wordt een eerder voorstel van Lanjri uitgevoerd. “Vandaag moet een langdurig zieke minstens één jaar afwezig zijn om de aanvraagprocedure te kunnen starten. Die termijn wordt gehalveerd tot zes maanden. Hoe sneller iemand zich aan het traject kan zetten, hoe beter. We weten dat de afstand tot de arbeidsmarkt enkel maar toeneemt naargelang men langer uit is. Dus is het logisch dat we die termijn nu inkorten. Het RIZIV evalueert momenteel de werking van het Terug-Naar-Werkfonds. Tegen het einde van het jaar zou deze evaluatie afgerond moeten zijn. Ik ben tevreden dat de minister bereid is mijn voorstellen tot verbetering mee te nemen in deze evaluatie. We kunnen het ons niet veroorloven langdurig zieken niet te begeleiden en aan de kant te laten staan. De tijd voor alle langdurig zieken dringt”, besluit Lanjri (cd&v).